Birden fazla kişinin aynı taşınmaz veya mal üzerinde pay sahibi olması uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak ortak mülkiyet ilişkisi, taraflar arasında anlaşmazlıkların ortaya çıkmasına da neden olabilmektedir. Paydaşlar arasında kullanım, yönetim veya satış konusunda anlaşma sağlanamadığında ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.
Uygulamada “izale-i şüyu davası” olarak da bilinen ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu bir mal üzerindeki ortaklığın sona erdirilmesini amaçlayan bir dava türüdür.
Bu yazıda ortaklığın giderilmesi davasının ne olduğu, hangi durumlarda açılabileceği ve dava sürecinin nasıl işlediği genel hatlarıyla ele alınmaktadır.
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası Nedir?
Ortaklığın giderilmesi davası, birden fazla kişinin mülkiyetinde bulunan bir mal üzerindeki paylı veya elbirliği mülkiyetinin sona erdirilmesini sağlayan bir davadır.
Bu dava ile amaçlanan, ortaklığın devam etmesinin mümkün olmadığı durumlarda paydaşların mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesidir.
Ortaklığın giderilmesi davası genellikle şu durumlarda gündeme gelmektedir:
- miras kalan taşınmazlar
- ortak satın alınan gayrimenkuller
- paylı mülkiyet ilişkileri
- mirasçıların taşınmazı birlikte kullanamaması
Bu gibi durumlarda paydaşlardan herhangi biri ortaklığın sona erdirilmesi için dava açabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Mallar İçin Açılabilir?
Ortaklığın giderilmesi davası, ortak mülkiyete konu olan birçok mal için açılabilir.
Uygulamada en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- taşınmazlar (arsa, tarla, ev, işyeri vb.)
- miras kalan gayrimenkuller
- paylı mülkiyete konu taşınırlar
Özellikle miras kalan taşınmazlarda, mirasçıların taşınmazın kullanımı veya satışı konusunda anlaşamaması halinde bu dava sıklıkla gündeme gelmektedir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Kimler Tarafından Açılabilir?
Ortaklığın giderilmesi davası, ortak mülkiyete sahip olan paydaşlardan herhangi biri tarafından açılabilir.
Bu davanın açılabilmesi için diğer paydaşların onayı aranmaz. Paydaşlardan birinin talebi üzerine ortaklığın sona erdirilmesi için dava açılması mümkündür.
Dava açıldığında, taşınmaz üzerindeki tüm paydaşların davaya taraf olarak dahil edilmesi gerekmektedir.
Ortaklığın Giderilmesi Nasıl Yapılır?
Mahkeme, ortaklığın giderilmesi taleplerini değerlendirirken iki farklı yöntemi dikkate alabilir.
Aynen Taksim (Malın Bölünmesi)
Eğer malın fiziksel olarak bölünmesi mümkün ise mahkeme, taşınmazın paydaşlar arasında payları oranında bölünmesine karar verebilir.
Ancak uygulamada birçok taşınmazın bölünmesi teknik olarak mümkün olmayabilmektedir.
Satış Yoluyla Ortaklığın Giderilmesi
Taşınmazın bölünmesinin mümkün olmaması halinde mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir.
Bu durumda taşınmaz genellikle açık artırma yoluyla satılır ve elde edilen bedel paydaşlar arasında payları oranında dağıtılır.
Uygulamada ortaklığın giderilmesi davalarının önemli bir kısmı satış yoluyla sonuçlanmaktadır.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Ne Kadar Sürer?
Ortaklığın giderilmesi davalarının süresi birçok faktöre bağlı olarak değişebilmektedir.
Davanın süresini etkileyen bazı unsurlar şunlardır:
- taşınmazın niteliği
- paydaş sayısı
- bilirkişi incelemeleri
- satış sürecinin yürütülmesi
Bu nedenle dava süresi her somut olayda farklılık gösterebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Hukuki Sürecin Önemi
Ortaklığın giderilmesi davaları çoğu zaman miras hukuku ve taşınmaz hukuku ile iç içe geçen teknik davalar arasında yer almaktadır.
Taşınmazın değeri, pay oranları, satış süreci ve paydaşların hakları gibi birçok husus davanın sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir.
Bu nedenle dava sürecinin hukuki açıdan doğru şekilde yürütülmesi önem taşımaktadır.
Gayrimenkul ve Miras Hukuku Alanında Hukuki Danışmanlık
Güvenler Hukuk & Danışmanlık olarak;
- ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davaları
- miras uyuşmazlıkları
- tapu davaları
- taşınmaz hukuku uyuşmazlıkları
başta olmak üzere gayrimenkul ve miras hukuku alanında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktayız.
Ortak mülkiyete konu taşınmazlar hakkında haklarınızın değerlendirilmesi veya ortaklığın giderilmesi süreci hakkında detaylı bilgi almak için Güvenler Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
